Twardość wody

Zakres wartości twardości ogólnej wody dostarczanej przez AQUA S.A. w kierunku Czechowic-Dziedzic:

 

Jednostka Wartość
min max
mmol/l 0,7 1,0
mg CaCO3 70 100
Stopnie niemieckie oDH 3,9 5,6
Stopnie angielskie  oClarka 4,9 7,0
Stopnie francuskie  oF 7,0 10,0
ppm 70 100

 

 

Co oznacza twardość wody?

Twardość wody którą pijemy, zależy od zawartości związków wapnia i magnezu.

Dawniej była określana jako tradycyjna miara zdolności wody do reakcji z mydłem (wytwarzania piany), spowodowanej obecnością w wodzie, oprócz wapnia i magnezu, również w mniejszych ilościach soli glinu, żelaza, manganu, strontu, cynku oraz kationów wodorowych. Obecnie, miarą twardości wody jest sumaryczna zawartość jonów wapnia i magnezu.

 

Dlaczego woda jest mniej lub bardziej twarda?

Zawartość wapnia w wodzie jest związana bezpośrednio ze składem geologicznym skały, przez którą woda przepływa. Dlatego też twardość wody zależy często od strefy geograficznej. Woda pochodząca z regionu wapiennego będzie twardsza niż woda wydobywana z podłoża granitowego.

 

Jakie są rodzaje twardości wody?

Określa się różne rodzaje twardości, w zależności od składu jonowego wody.

 

Twardość ogólna wody – określa sumaryczną zawartości jonów wapnia (Ca) i magnezu (Mg)

występujących we wszystkich możliwych konfiguracjach.

Twardość ogólną można podzielić na:

  • twardość wapniową – wywołaną przez rozpuszczone sole wapnia;
  • twardość magnezową - wywołaną przez rozpuszczone sole magnezu.

Twardość węglanowa – związana z obecnością związków w postaci wodorowęglanów, węglanów i wodorotlenków wapnia i magnezu. Jest to część twardości ogólnej wody, która zanika po przegotowaniu– tzw. twardość przemijająca.

Twardość niewęglanowa – powodowana przez występowanie innych związków wapnia i magnezu, np. siarczanów, chlorków, azotanów, krzemianów. Nie zmienia się przy podgrzewaniu i gotowaniu wody.

Zwykle przeważa twardość wapniowa.

 

Jakie są stopnie określające twardość wody?

Stopień twardości wody – jednostka twardości wody.

Często możemy się spotkać z różnego rodzaju stopniami określającymi twardość wody tj.:

  • stopień angielski
  • stopień niemiecki
  • stopień francuski

W Polsce twardość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi musi zawierać się w przedziale 60 – 500 mg CaCO3/l, czyli zgodna z normą jest woda od bardzo miękkiej do twardej (klasyfikacja-tabela).

 

woda

mg

CaCO3/l

mmol/l mval/l

oniem

[odH]

oang/o

Clark [oC]

ofranc

[of]

bardzo miękka 0-100 0-1 0-2 0-5,9 0-0,9 0-10
miękka 100-200 1-2 2-4 5,9-11,8 7,1-14,3 10-20
średnio twarda 200-350 2-3,5 4-7 11,8-20,6 14,3-25 20-35
twarda 350-550 3,5-5,5 7-11 20,6-32,4 25-39,3 35-55
bardzo twarda >550 >5,5 >11 >32,4 >39,3 >55

 

Próg wyczucia smaku dla jonów wapnia kształtuje się w zakresie 100-300 mg/l, ale również wyższe stężenia są do zaakceptowania przez konsumentów. Poziom twardości powyżej 500 mg/l na ogół uważany jest za nie do przyjęcia pod względem organoleptycznym (estetycznym).

 

Jakie są oznaki twardej wody?

Kamień na dnie czajnika, ciemne, oleiste plamy o gorzkawym smaku na herbacie – to efekt obecności jonów wapnia i magnezu w wodzie do picia. Czy to jest bezpieczne dla zdrowia?

Wg WHO nie ma żadnych przekonujących dowodów, że twardość wody powoduje niekorzystne skutki zdrowotne u ludzi. Wręcz przeciwnie, wyniki licznych badań sugerują, że twardość wody może chronić przed chorobami.

 

Wapń i magnez są niezwykle istotne dla organizmu człowieka:

Wapń bierze udział w budowaniu kości oraz zębów. Niedobór wapnia może powodować steoporozę. Wpływa również na pracę mięśni i przesyłanie sygnałów nerwowych. Wpływa na koagulację krwi oraz reguluje pracę serca. Niedobór potasu powoduje również nadmierną potliwość, nerwowość, wymioty oraz skurcze.

Magnez jest istotny w budowie kości oraz komórek, zwłaszcza komórek mięśni. Pomaga zachować równowagę systemu nerwowego i uczestniczy w budowie wielu enzymów. Niedobór magnezu powoduje rozdrażnienie, nienerwowość oraz skurcze.

 

Faktem jest, że magnez i wapń, niezbędne w diecie człowieka, są łatwiej przyswajalne z wody niż z pożywienia. Magnez zawarty w wodzie do picia jest ok. 30-krotnie łatwiej wchłaniany w porównaniu z magnezem pochodzącym z żywności. Stąd też wielu autorów uważa, że istotnym źródłem magnezu jest woda pitna.

 

Co możemy zrobić gdy mamy do czynienia z twardą wodą?

  • Miłośnicy herbaty wolą miękką wodę, pomocne może być przegotowanie wody dwa lub trzy razy,
  • podczas prania, należy przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania podanych na opakowaniu detergentu,
  • dostępne są specjalne sole do zmywarek , które zmiękczają wodę i zapobiegają osadzaniu się kamienia na naczyniach lub wewnątrz urządzenia,
  • tylko regularne czyszczenie zapobiega osadzaniu się kamienia kotłowego (warstwy osadu węglanów i wapnia) w kuchni lub łazience – stosowanie domowych środków, takich jak ocet lub kwas cytrynowy może ułatwić proces czyszczenia i pozwala chronić środowisko,
  • czajniki i ekspresy do kawy wymagają regularnego odkamieniania, można również używać w tym celu octu lub kwasu cytrynowego,
  • żelazka parowe należy napełniać normalną lub przegotowaną wodą z kranu, nie jest wskazane używanie wody destylowanej, może powodować korozję stalowych elementów.